Symbole rosyjskiej popkultury

 

Do lat 90. XX wieku rosyjska kultura masowa swoim zasięgiem obejmowała wszystkie kraje byłego Związku Radzieckiego. Te same piosenki nucili, na te same filmy do kina szli ludzie zarówno w Moskwie, Biszkeku, Rydze, Taszkiencie czy Lwowie.

Po zmianie układu geopolitycznego każdy z krajów zaczął stawiać na nacjonalizację wszystkich dziedzin życia, w tym kultury, jednak w popkulturze nadal popularni są artyści, którzy sławę zdobyli w latach 70. lub 80. XX wieku. Cięzko byłoby znaleźć mieszkańca, nawet bardzo młodego, Rosji, Białorusi czy innego kraju bloku wschodniego, który nie znałby nazwiska Ałły Pugaczowej, Nikity Michałkowa i innych. To oni wciąż wyznaczają poziom i są punktem odniesienia dla młodszych twórców.

 

1. Ałła Pugaczowa (Алла Борисовна Пугачева)

Pierwsza dama rosyjskiej estrady. Karierę rozpoczęła w latach 60. XX wieku. W jej repertuar wchodzi ponad 500 piosenek wykonywanych nie tylko w języku rosyjskim, lecz także ukraińskim, francuskim, niemieckim i wielu innych. Koncertowała zarówno w krajach Związku Radzieckiego, jak również w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. Pomimo zmian geopolitycznych nadal jest jedną z najpopularniejszych artystek w byłym ZSRR. Według szacumków całkowity nakład wszystkich jej płyt wyniósł 250 mln egzemplarzy. Obecnie odeszła od aktywnej działalności artystycznej, zaprzestała koncertowania. Do 2015 roku fani moli ją podziwiać w roli jurorki w programie muzycznym „Faktor A”, którego nazwa została stworzona w hołdzie dla Pugaczowej.
Dwukrotnie została nagrodzona medalem „Narodowego Artysty ZSRR”, trzykrotnie odznaczono ją „Za załugi dla ojczyzny”. Popularność jaką zdobyła przez lata potrafiła przekuć w dochodowy biznes. Swoim nazwiskiem firmuje także kolekcje ubrań, butów, perfum, kosmetyków i innych.

 

2. „Ironia losu” («Ирония судьбы или С легким паром!»)

Jeden z najpopularniejszych filmów radzieckiej kinematografii. Melodramat Eldara Riazanowa jest świetnie znany we wszystkich zakątkach Rosji i krajów byłego Związku Radzieckiego.
W noworoczną noc grupa przyjaciół wybrała się do bani, aby świętować nadchodzący sylwestrowy wieczór. Bohaterowie suto raczyli się alkoholem, w wyniku czego do Leningradu omyłkowo zamiast Pawlika poleciał Żenia. Na miejscu taksówką pojechał pod swój moskiewski adres – ul. Budownicznych (Строителей) 25/12. Jego klucz pasował do zamka, a mieszkanie było umeblowane w podobny sposób. Przyjście prawowitej właścicielki Nadii, rozpętało komedię pomyłek, w wyniku której główni bohaterowie zakochują się w sobie.
Do dziś w Rosji mieszkańcy nie wyobrażają sobie obchodów Nowego Roku bez przygód Nadii i Jewgienija. Warto nadmienić, iż w główną żeńską rolę wcieliła się Polka Barbara Brylska, która została za nią uhonorowana Nagrodą Państwową ZSRR.
W 2007 roku został nakręcony sequel filmu o tytule „Ironia losu. Kontynuacja” («Ирония судьбы. Продолжение»).

 

3. Nikita Michałkow (Никита Сергеевич Михалков)

Ten urodzony w 1945 roku w Moskwie reżyser nazywany często bywa „rosyjskim Spielbergiem”. Rzeczywiście, jest najpopulraniejszym współczesnym rosyjskim reżyserem. W 2015 roku, z okazji 70. rocznicy zakończenia II wojny światowej (nazywanej w Rosji Wielką Wojną Ojczyźnianą «Великая Отечественная война») jego głos zapowiadał kolejne stacje moskiewskiego metra.
Wychowywał się w artystycznej rodzinie. Jego ojciec, poeta Siergiej Michałkow, był twórcą słów radzieckiego, a następnie rosyjskiego hymnu. Matka Natalia Konczałowska była poetką i pisarką. Jego straszym bratem jest reżyser Andrzej Konczałowski.
Przygodę z filmem zaczął wcześnie, jeszcze jako nastolatek. Początkowo grał mniejsze lub większe role, a dopiero w wieku 28 lat stanął po drugiej stronie kamery. Jednakże nigdy nie porzucił aktorstwa i wielu wyreżyserowanych przez siebie filmach pojawia się także jako jedna z postaci.
Popularność jako reżyserowi przyniósł mu już jego pierwszy film «Чужой среди своих, свой среди чужих» (wersja ang. „At Home Among Strangers”) z 1972 roku. Jednak jego największym sukcesem okazało się dzieło z 1994 roku „Spaleni słońcem” («Утомленные солнцем»), który przyniósł mu Grand Prix na festiwalu w Cannes, a także Oskara za najlepszy film zagraniczny. Polskim widzom doskonale jest także znany jego „Cyrulik syberyjski” z 1999 roku.
W swoich poglądach politycznych otwarcie popiera sprawującego władzę Władymira Putina.

 

4. Borys Akunin (Борис Акунин)

Jeden z najpopularniejszych współczesnych pisarzy rosyjskich naprawdę nazywa się Grigorij Szawłowicz Czchartiszwili (Григорий Шавлович Чхартишвили) i z pochodzenia jest Gruzinem.
Ukończył studia historyczno – filologiczne w Instytucie Krajów Azji i Afryki Państwowego Uniwersytetu Moskiewskiego ze specjalizacją: japonistyka. Przez wiele lat zajmował się tłumaczeniem na język rosyjski japońskich i angielskich pisarzy. Dzięki jego przekładom rosyjscy czytelnicy mogli zapoznać się z prozą Yukio Mishima, Masahiko Shimada, Kobo Abe i innych. Akunin pracował także jako zastępca głównego redaktora magazynu „Literatura obca” («Иностранная литература»), zarządzał projektem „Biblioteka Puszkina” («Пушкинская библиотека») finansowanego przez Fundusz Sorosa. Jednak największą sławę przyniosła mu własna twórczość literacka. Jako Borys Akunin wydał serie kryminałów: Nowa powieść detektywistycza. (Przygody Erasta Fandroina) (Новый детектив. (Приключения Эраста Фандорина)); Prowincjonalna powieść detektywistyczna (Przygody siostry Pelagii) (Провинциональный детектив. (Приключения сестры Пелагии)); Przygody magistra (Пруключения магистра).
Wśród przyznanych mu nagród można znaleźć: Nagrodę Ministerstwa Spraw Zagranicznych Japonii, Order Wschodzącego Słońca, Srebrny Sztylet przyznawany przez brytyjskie Stowarzyszenie Literatury Kryminalnej i inne.
Od 2014 roku Borys Akunin mieszka w Wielkiej Brytanii. Obecnie pracuje nad monumentalną, wielotomową „Historią państwa rosyjskiego”, które w jego założeniach ma być dziełem apolitycznym i aideologicznym, przedstawiającym obiektywnie historię Rusi i Rosji.
W Rosji, prócz działalności literackiej, znany jest również z ostrego krytykowania władz.

 

5. Co? Gdzie? Kiedy? (Что? Где? Когда?)

Jeden z najstarszych teleturniejów rosyjskich, emitowany bez przerwy od 1975 roku na Kanale 1 rosyjskiej telewizji. Przez 23 lata prowadzącym był Władymir Woroszyłow (Владимир Яковлевич Ворошилов), po jego śmierci w 2000 roku zastąpił go Borys Kriuk (Борис Александрович Крюк), pełniący tę funkcję nieprzerwanie do dziś.
W teleturnieju biorą udział dwie drużyny składające się z sześciu osób - Znawcy i Widzowie. Grupa Znawców zasiada przy stole, na którym leżą pytania ułożone przez Widzów. W skład Widzów wchodzą te osoby, których pytanie zostało zakwalifikowane do programu. Zadaniem Znawców jest znaleźć wspólnymi siłami, w ciągu 60 sekund, odpowiedź na zadaną im zagadkę. Jeśli udzielą prawidłowej odpowiedzi Znawcy otrzymują punkt. Jeśli nie uda im się odpowiedzieć – punkt wędruje na konto przeciwników. Gra składa się z kilku rund.
Teleturniej był bardzo popularny we wszystkich krajach wchodzących w skład ZSRR. Od początku XXI wieku wiele byłych republik zaczęło transmitować rodzime wersje programu. Obecnie „Co? Gdzie? Kiedy?” mogą oglądać widzowie w Uzbekistanie, Armenii, Azerbejdżanie, Kirgistanie, Gruzji, Ukrainie, Białorusi, Kazachstanie i Estonii.
Przykładowe pytania:
- „Rosyjski satyryk Michał Zadornow mówił, że nigdy nie denerwuje się na komunistów, gdyż oni nigdy go nie oszukali. Dlaczego, wedle jego słów, oni nigdy go nie oszukali? (odp: Ponieważ nigdy im nie wierzył)”
- „Jesli twierdzenie byłoby prawdziwe, wówczas to nie miałoby takiego dobrego smaku. Czymże jest „to” i o jakie twierdzenie chodzi? (Odp: Wino. Twierdzenie: połączenie dwóch fraz: w winie prawda (in vino veritas) i gorzka prawda).

 

1. Zdjęcie A. Pugaczowej pochodzi ze strony www.nwews.o.pl
2. Zdjęcie N. Michałkowa pochodzi ze strony www.filmweb.pl
3. Zdjęcie do filmu "Ironia losu" pochodzi ze strony www.crosti.ru
4. Zdjęcie Borysa Akunina pochodzi ze strony www.boris-akunin.com
5. Zdjęcie z teleturnieju "Co?Gdzie?Kiedy?" pochodzi ze strony www.1tv.ru

Bianca Sadowska

Germanicus Gdynia

www.germanicus.pl

Wróć