Boże Narodzenie po francusku, czyli NOEL

 

Religijność Francuzów
Jak wiadomo Francja deklaruje się krajem laickim, a odsetek chrześcijan jest dużo mniejszy niż w Polsce. Nie przeszkadza to jednak w obchodzeniu Świąt Bożego Narodzenia, które już od wielu lat postrzegane są jaka tradycja europejska czy święto komercyjne nie mające koniecznie wielu związków z religią, mimo że się właśnie z niej wywodzi.

Noël
Słowo Noël wywodzi się z łacińskiego natalis, które oznacza „związany z narodzinami”. Tradycyjnie obchodzone jest 25 i 26 grudnia, w niektórych regionach również wieczorem 24 grudnia.

Le Père Noël czy Saint Nicolas - kto przynosi prezenty?
W każdym kraju inny Mikołaj przynosi prezenty, a we Francji jest ich aż dwóch! Petit Nicolas to Mikołajek, którego imieniny obchodzi się 6 grudnia. W przeddzień francuskie dzieci wieszają duże skarpety przy kominku, stawiają kieliszek wina dla zziębniętego Saint Nicolas, kładą kostkę cukru lub marchewkę dla jego muła czy osła. 6 grudnia rano odkrywają prezenty i pusty kieliszek. Mikołaj był, napił się i poszedł.
W Boże Narodzenie przychodzi jednak Père Noël. Jest to nie kto inny, ale nieco zmodyfikowany Saint Nicolas. Cała symbolika jest bowiem nawiązaniem do postaci tego świętego i wygląda on tak jak w Polsce, czy tak jak jest przedstawiany na słynnych reklamach Coca-Coli: czerwony płaszcz, biała broda, worek na plecach. W niektórych domach dzieci zostawiają też kieliszek wina i marchewkę pod choinką. Père Noël przynosi prezenty w nocy z 24 na 25 grudnia.
W niektórych regionach nazywany jest on nieco inaczej, np. "Chalande" w Savoie, "Père janvier" w Burgundii, "Olentzaro" w kraju Basków czy "Barbassionné" w Normandii.

Świąteczne symbole
Francuzi uwielbiają dekoracje i symbole, które już czasem od listopada zapowiadają Święta.

Jarmarki Bożonarodzeniowe - Marchés de Noël
Jest to typowa francuska tradycja. Pięknie oświetlone, udekorowane, z grającą muzyką w tle są cudowne same w sobie. Odbywają się one w dużych i małych miastach przed Świętami. Można na nich kupić dekoracje świąteczne, bombki, słodycze czy wyroby rzemieślnicze na prezenty.

Marchés de Noël

 

Żłóbek - la crèche
Wbrew laickości Francuzów tradycja stawiana żłóbka w domu jest dość powszechna. Wynika to prawdopodobnie z zakazu, który obowiązywał w czasie Rewolucji, który zabraniał publicznego wystawiania symboli religijnych. Francuzi zaczęli robić to więc w domach. Dzisiaj żłóbki różnią się od siebie w każdym regionie. Wystawia się je w ważnym, widocznym miejscu w domu. Robi się to pierwszego dnia adwentu lub na 6 grudnia lub w ostatnią niedzielę przed Bożym Narodzeniem.

La crèche

 

Choinka - le sapin
Choinka bożonarodzeniowa to niezbędny element dekoracji i atmosfery Świąt. Tradycja przywędrowała do Francji z Alzacji, gdzie pojawiła się po raz pierwszy. Początkowo dekorowano ją jabłkami czy słodyczami. Legenda głosi jednak, że w 1858 roku zima była tak sroga, że nie było już jabłek, a chcąc przyozdobić choinkę stworzono pierwsze szklane bombki.

Kolędy
We Francji rzadko śpiewa się religijne cantiques, nawiązujące do Jezuska i świętych. Bardzo popularne są jednak świeckie chants do Noël opowiadające o choince, prezentach czy Mikołaju. Do najpopularniejszych należą: Mon beau sapin, Vive le vent, Petit Papa Noël. Posłuchaj tu >>>

Typowe dania
Francuskie menu bożonarodzeniowe różni się w zależności od regionu, rodziny i budżetu. Typowym tradycyjnym daniem jest Dinde aux marrons (indyk w kasztanach), a typowym deserem Bûche de Noël. Często jada się też po prostu dania lepsze, droższe, bardziej pracochłonne czy luksusowe. Na francuskich stołach znajdziemy więc: dziczyznę, kaczkę, gęś, foie gras (tłusta gęsia wątróbka), ostrygi czy ślimaki.

Dinde aux marrons: link >>>

Bûche de Noël
Bûche de Noël to inaczej kłoda drewna. Jest to bardzo stara tradycja francuska wywodząca się z dawnych świąt druidzkich, czy nieco później z dnia Świętej Łucji (Lucie- łac. światło). Dawniej zimą kłoda drewna pocięta na kawałki i rozpalona w kominku ogrzewała cały dom. W niektórych regionach Francji przetrwała nazwa tréfouet, co oznacza w starofrancuskim trois-feux, czyli 3 dni ogrzewania jedną kłodą. Musiała ona być więc naprawdę duża. Domownicy zbierali się wówczas razem, odpoczywali, świętowali.
Dzisiaj Bûche to zawijane ciasto, przypominające w swym wyglądzie kłodę drewna. Najczęściej przybiera formę biszkoptu zawijanego z masą czekoladową, choć przepisy bywają naprawdę różne. We francuskich sklepach dostępne są dekoracje, figurki drwali, którymi przyozdabia się ciasto. zobacz >>>

Kartki świąteczne
Tradycja wysyłania kartek świątecznych jest cały czas żywa choć w dzisiejszych czasach przybrała często postać cyberkartek. Macie ochotę na wysłanie francuskiej kartki z życzeniami? Możecie to zrobić tu >>>

Wróć